Truong chuyen biet Tung buoc nho

Giao tiếp là một khả năng rất quan trọng và cần thiết cho trẻ hòa nhập cộng đồng. Giao tiếp lại là một khó khăn rất lớn đối với trẻ chậm phát triển. Hầu hết các bé đều có hạn chế trong việc phát triển ngôn ngữ nên bị ảnh hưởng đến quá trình giao tiếp. Quí vị phụ huynh rất lo lắng cho con của mình về phương diện này. Có bé trên ba tuổi rồi mà chỉ phát âm a..a…i….i…Có bé đến năm tuổi mới ra những từ đầu tiên nhưng phát âm vẫn chưa rõ. Có bé lại nói những từ rời rạc, trật tự từ đảo lộn. Vì thế, vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một công việc cấp thiết.

Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ chậm phát triển cần có thời gian và sự kiên trì. Điều đầu tiên là phải đánh giá khả năng ngôn ngữ của trẻ trên hai phương diện diễn đạt ngôn ngữ và nhận biết ngôn ngữ.Từ đó có biện pháp rèn luyện phù hợp cho từng trẻ. Việc rèn luyện có kết quả nhanh hay chậm còn tùy thuộc khả năng của trẻ.

Dưới đây là một số biện pháp cơ bản giúp trẻ phát triển được đưa ra tham khảo :

1.    Đối với trẻ chưa biết nói : Bé được rèn luyện trên các lĩnh vực sau :

-    Học chơi : Bé phải tham gia vào trò chơi, biết chơi đồ chơi, biết xem tranh…thì mới có thể quan tâm đến những gì cô nói, làm theo hướng dẫn của cô và từ đó dần dần phát triển nhận thức. Điều này giúp bé tăng dần vốn từ, biết lắng nghe và sẽ hiểu cách sử dụng từ. Đây là một kỹ năng quan trọng cần rèn luyện. Bởi vì có một số bé chưa biết cách chơi đồ chơi mà thường hay ném đồ chơi hay chỉ cầm đồ chơi đập xuống.Có một số bé lại chưa biết xem tranh mà chỉ vò hay xé tranh thôi. Kinh nghiệm cho thấy rằng những bé thích xem tranh, chú ý lắng nghe cô nói về tranh thì khả năng phát triển ngôn ngữ rất tốt.

-    Học luân phiên : Bởi vì giao tiếp là một sự luân phiên của các lượt lời của người nói và người nghe, do đó, bé cần phải biết cách luân phiên thì mới tham gia giao tiếp tốt. Những bài tập luân phiên như các trò chơi hai, ba người : đẩy xe, đẩy bóng, đập nước, đập bóng…Những bài tập này cũng giúp bé biết kiềm chế hành động để chờ đến phiên mình. Kỹ năng này được rèn luyện rất tốt trong khi tham gia snh hoạt nhóm.

-    Học bắt chước : Bé phải biết bắt chước thì mới có thể bắt chước những cử động miệng của cô để phát âm cho đúng. Đầu tiên là bé phải biết bắt chước hành động như làm động tác theo cô….Sau đó bắt chước âm thanh như bắt chước tiếng pí..po…pí..po của xe cứu hỏa, tiếng xình ….xịch…của xe lửa…Bé đã thành thạo trong kỹ năng này mới có thể bắt chước tiếng nói.

-    Học sử dụng âm thanh và điệu bộ để bày tỏ ý muốn : Trước khi biết dùng lời nói để nói lên ý muốn của mình bé phải biết sử dụng cử chỉ, điệu bộ để bày tỏ nhu cầu. Kỹ năng này thể hiện ở mỗi bé khác nhau. Đôi lúc bé tự thể hiện cử chỉ, điệu bộ mà chỉ những người gần gũi bé mới hiểu bé muốn gì. Khi người lớn yêu cầu bé thực hiện một hành động nào đó nên nói yêu cầu kèm theo cử chỉ, điệu bộ minh họa để bé dễ hiểu. Bé có thể nhớ những động tác này và sẽ sử dụng trong những trường hợp tương tự.Để hiểu những cử chỉ, điệu bộ của bé, người lớn cần gần gũi, quan tâm đến bé trong mọi trường hợp, trong mọi chi tiết thật nhỏ nhặt.

-    Sự hiểu biết : Bé phải được cung cấp những kiến thức về thế giới xung quanh, về mọi sự vật để nâng cao sự hiểu biết. Nhận thức tốt sẽ giúp bé hiểu tố và sử dụng ngôn ngữ tốt hơn.

2.    Đối với trẻ đang biết nói : Trẻ sẽ được rèn luyện trên những lĩnh vực quan trọng sau :

-    Biết dùng từ trong các trường hợp : Trong sinh hoạt hàng ngày, người lớn tạo điều kiện cho bé nói và sửa sai cho trẻ mọi nơi, mọi lúc.

-    Biết nói câu đầy đủ và đúng văn phạm : Khi bé trả lời câu hỏi hay nói về vấn đề gì, người lớn nên yêu cầu trẻ nói câu nguyên vẹn. Đừng bỏ qua câu sai của trẻ mà yêu cầu trẻ nói lại cho đúng.

-    Phát âm rõ ràng : Có những trẻ nói rất nhanh cả câu rất dài nhưng không người nghe không hiểu bé nói gì. Có những trẻ nói lướt qua mà không chú ý sửa các cửa động miệng theo đúng các âm phát ra. Người lớn phải sửa sai  cho trẻ ngay lập tức một cách dứt khoát.

-    Tập trung vào cuộc hội thoại : Người lớn cần gây hứng thú và động viên trẻ tham gia hội thoại bằng cách nói thật sinh động, rõ ràng những vấn đề bé thích.

Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ chậm phát triển rất khó khăn và phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian. Khi trẻ bắt đầu có thể nói được vài từ thì sự phát triển sẽ rất nhanh. Chúng ta kiên trì, thực hiện từng bước nhỏ thì trẻ sẽ có tiến bộ.

Ths.Thanh Loan           
(Trường chuyên biệt Từng Bước Nhỏ)

Tag: trường dạy trẻ tự kỷ, trẻ tự kỷ